Rialáil ar Léasú Gearrthéarmach in Éirinn

Mar chuid de bhearta chun cabhrú le dul i ngleic le brúnna sa mhargadh cíosa tithíochta príobháidí, tá leasuithe reachtaíochta pleanála nua chun an earnáil ligin ghearrthéarmach a rialáil – mar a fhoráiltear san Acht um Thionóntachtaí Cónaithe (Leasú) 2019 agus rialacháin fhorlíontacha arna ndéanamh ag an Aire Tithíochta, Pleanála. agus an Rialtas Áitiúil dar teideal Rialacháin an Achta um Pleanáil agus Forbairt 2000 (Forbairt Dhíolmhaithe) (Uimh. 2) 2019 – tháinig siad i bhfeidhm an 1 Iúil 2019.

Bhí sé mar phríomhaidhm ag na hathchóirithe dul i ngleic leis an tionchar a bhí ag úsáid tithe cónaithe le haghaidh ligean gearrthéarmach de chineál turasóireachta i gceantair ina bhfuil éileamh ard ar thithe ar an margadh cíosa príobháideach. Dá réir sin, níor bhain na forálacha nua ach le ceantair atá ainmnithe mar 'Chriosanna Brú Cíosa' faoin Acht um Thionóntachtaí Cónaithe 2004, (arna leasú) agus i gCo. Chill Chainnigh bhain sé seo le Toghcheantair Áitiúla (LEAnna) Chill Chainnigh agus Bhaile an Phoill.  Mar sin féin, ar an 20 Meitheamh 2025, leathnaíodh Criosanna Brú Cíosa ar fud na tíre, rud a d’fhág gur tháinig crios brú cíosa chun bheith i gcontae Chill Chainnigh ar fad, rud a leathnaíonn an ceanglas maidir le pleanáil le haghaidh ligean gearrthéarmach.

Sainmhíniú ar ligean gearrthéarmach:

Sainmhínítear ligean gearrthéarmach in alt 3A den Acht um Pleanáil agus Forbairt 2000, (arna leasú), mar úsáid tí nó cuid de theach atá suite i gcrios brú cíosa le haghaidh ligean gearrthéarmach ar feadh aon tréimhse nach faide ná 14 lá.  

Rialacha reatha maidir le ligean gearrthéarmach: 

Tá rialacháin reatha maidir le ceanglais phleanála do mhaoine ar cíos gearrthéarmach le fáil i Rialacháin an Achta um Pleanáil agus Forbairt 2000 (Forbairt Díolmhaithe) (Uimh.2) 2019. Tá na rialacháin seo, agus na doiciméid mhíniúcháin ghaolmhara, ar fáil ag Ciorclán PL 04/2019 - Rialachán Nua maidir le Léasú Gearrthéarmach, féach; https://assets.gov.ie/static/documents/circular-pl-042019-new-regulation-of-short-term-letting.pdf

Athruithe atá beartaithe ar riachtanais phleanála le haghaidh ligean gearrthéarmach:

Tá athbhreithniú ar an Acht um Phleanáil agus Forbairt 2024 á dhéanamh ag an Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta faoi láthair agus tá treoir á forbairt aici d’údaráis áitiúla maidir le ligean gearrthéarmach trí Ráiteas Pleanála Náisiúnta.

Cuspóir an Ráitis Pleanála Náisiúnta maidir le ligean gearrthéarmach:

Cinnteoidh an Ráiteas Pleanála Náisiúnta maidir le ligean gearrthéarmach go mbeidh cur chuige beartais shoiléir foriomlán ann, ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an údaráis áitiúil araon, chun go mbeidh údaráis phleanála in ann iarratais phleanála le haghaidh ligean gearrthéarmach ar fud na tíre a chinneadh. Breithneofar réimse fachtóirí ann, amhail reachtaíocht phleanála atá ann cheana féin, an riachtanas tithíochta fadtéarmach i limistéar an údaráis áitiúil, suíomh an ligean gearrthéarmaigh atá beartaithe agus cothromaíocht a bhaint amach idir an riachtanas tithíochta agus an tionchar féideartha ar thurasóireacht agus ar fhorbairt eacnamaíoch.

Nuashonruithe le déanamh ar an reachtaíocht:

Tá leasuithe le déanamh ar ailt 7 & 8 den Acht um Phleanáil agus Forbairt 2024, féach; https://www.irishstatutebook.ie/eli/2024/act/34/enacted/en/pdf

Tá na hathruithe seo ag céim an dréachtaithe faoi láthair agus féadfaidh siad;

• tagairtí do chriosanna brú cíosa a bhaint as an Acht Pleanála de réir mar a bhaineann siad le ligean gearrthéarmach, rud a chinnteoidh go bhfanfaidh an ceanglas maidir le cead pleanála le haghaidh ligean gearrthéarmach ar fud na tíre beag beann ar aon athruithe ar ainmniú na gcriosanna brú cíosa,
• an sainmhíniú ar ligean gearrthéarmach a nuashonrú chun go mbeidh sé ag teacht leis an sainmhíniú atá sa Treoir AE maidir le Ligean Gearrthéarmach agus sa Bhille Turasóireachta 2025 araon,
• an tréimhse ama don líne dheighilte idir ligean gearrthéarmach agus cíosa fadtéarmacha a shíneadh ó 14 lá go 21 lá chun forálacha an Achta Pleanála a ailíniú le Córas Clárúcháin ar leithligh do ligean gearrthéarmach.
  
  

Oibleagáidí maidir le hardáin ligean gearrthéarmacha ó mhí na Nollag 2026

Taispeáin uimhreacha clárúcháin STL a fuarthas ar shuíomh gréasáin Fáilte Ireland go soiléir ar aon liostú nó fógraíocht don mhaoin.

Ó mhí na Nollag 2026 ar aghaidh, beidh ar ardáin faisnéis chlárúcháin STL a éascú agus a thaispeáint do gach aonad atá liostaithe. Ní mór an uimhir seo a thaispeáint go soiléir ar an liostú, agus ní mór d’ardáin a chumasú d’óstaigh í a sholáthar go héasca.

Aonad

Is cóiríocht atá feistithe in aonad, lena n-áirítear maoin iomlán, amhail teach nó árasán iomlán, nó cíos seomra(í) i do theach, atá fógartha le ligean ar cíos gearrthéarmach.

Ní áirítear na nithe seo a leanas in aonad: óstáin agus lóistín dá samhail, lena n-áirítear óstáin saoire, óstáin agus motéil seomraí nó árasán, brúnna, tithe aíochta, tithe lóistín agus bricfeasta nó lóistín a chuirtear ar fáil i gcampaí, i bpáirceanna feithiclí áineasa agus i bpáirceanna leantóirí.

díolúintí:

Ceadaítear ligean seomra nó seomraí i bpríomháit chónaithe phríobháideach duine ar bhonn neamhshrianta agus tá sé díolmhaithe ó cheanglais phleanála.

Ba chóir a thabhairt faoi deara go gceadaítear do chomhroinnteoirí tí faoi láthair a bpríomháit chónaithe phríobháideach iomlán (teach nó árasán) a fho-ligean ar bhonn gearrthéarmach ar feadh tréimhse carnach 90 lá i gcás ina bhfuil siad as láthair go sealadach óna dteach. I gcás ina sárófar an tairseach 90 lá, beidh cead pleanála um athrú úsáide ag teastáil.

• Foirm 15 – ba chóir í a chomhlánú ag tús gach bliana
• Foirm 16 – ba chóir í a chomhlánú nuair a bheidh teorainn 90 lá sroichte
• Foirm 17 – ba chóir í a chomhlánú ag deireadh gach bliana
• Nua-Rialachán-Ligean-Téarma-Gearrthéarmacha-FAQs.pdf (méid 726.6 KB)

Féach ar an bhfoilseachán seo a leanas ón Roinn Fiontar, Turasóireachta agus Fostaíochta dar teideal 'Léasú Gearrthéarmach in Éirinn - an méid is gá duit a bheith ar eolas agat'

https://enterprise.gov.ie/en/what-we-do/the-business-environment/tourism/short-term-letting/

Más mian leat tuilleadh plé a dhéanamh, déan teagmháil leis an Rannóg um Léasú Gearrthéarmach, An Roinn Pleanála, Contae Chill Chainnigh ar Theileafón: 056 7794010. Nó seol ríomhphost chuig: planning@kilkennycoco.ie

Nuashonraithe 13 Bealtaine 2026